Projekt w przyrodzie? Najważniejsze argumenty za i przeciw

Czy Wszechświat to wynik przypadku, czy efekt zamierzonego projektu? Czy życie powstało dzięki ślepym siłom przyrody, czy kryje się za nim inteligentny plan?

Projekt w przyrodzie? to zrównoważone przedstawienie stanowisk obu stron jednego z najbardziej fascynujących sporów naukowych w historii nauki. W tej sprawie głos zabierają czołowi zwolennicy teorii inteligentnego projektu – Guillermo Gonzalez, Michael J. Behe, Casey Luskin i William A. Dembski – oraz jej krytycy: Victor J. Stenger, David Ussery, Gert Korthof i Sean Devine.

Zwolennicy teorii inteligentnego projektu argumentują, że złożoność DNA, precyzyjne dostrojenie stałych fizycznych we Wszechświecie i geologicznie nagłe pojawienie się nowych form życia w zapisie kopalnym najlepiej tłumaczą obecność zamierzonego projektu w przyrodzie. Krytycy odpowiadają, że te same zjawiska można wyjaśnić wyłącznie za pomocą znanych praw i procesów przyrodniczych, bez konieczności wprowadzania dodatkowych założeń.

Kto ma rację? Dzięki równomiernemu zestawieniu argumentów z obu stron czytelnik może samodzielnie ocenić siłę przedstawionych dowodów i wyrobić sobie własne zdanie w tej fascynującej debacie o naturze naszego Wszechświata.

Książka została pomyślana jako swoista dyskusja między zwolennikami a przeciwnikami koncepcji inteligentnego projektu. Redaktor tomu wybrał osiem artykułów: cztery zwolenników idei projektu w przyrodzie i cztery jej przeciwników. Artykuły zostały tak dobrane, by dane argumenty za projektem zderzały się z ich krytyką. Należy jednak zaznaczyć, że pierwotnie prace zamieszczone w książce nie były pisane z myślą o ich połączeniu w jedną publikację – to jest dziełem redaktora. Całość została poprzedzona wstępem autorstwa Kazimierza Jodkowskiego pod tytułem Sens polemiki.

Guillermo Gonzalez (Strefy zamieszkiwalne i precyzyjne dostrojenie), zwolennik teorii inteligentnego projektu, szeroko omawia warunki, które muszą spełniać nadające się do życia miejsca w Kosmosie. Ściśle wiąże się z tym kwestia szczególnego dostrojenia parametrów fizycznych. To dostrojenie stanowi jeden z argumentów za projektem w przyrodzie. Jako głos przeciwny został wybrany artykuł Victora J. Stengera (Wszechświat nie przejawia żadnych oznak projektu), który twierdzi, że nie należy doszukiwać się szczególnych współzależności między parametrami fizycznymi mającymi świadczyć o tym, że Wszechświat został „przystosowany” do pojawienia się w nim życia.

Michael J. Behe (Ograniczenia nieteleologicznych wyjaśnień w biologii molekularnej) rozpatruje teorię inteligentnego projektu na płaszczyźnie metodologicznej. Wskazuje mianowicie, że programowe odrzucenie teleologii w wyjaśnieniach z zakresu biologii molekularnej ogranicza biologów, którzy nie są w stanie ustalić, dlaczego na poziomie komórkowym istnieją określone funkcje i mechanizmy. Z takim postawieniem sprawy polemizuje David Ussery (Przezroczysta skrzynka Darwina. Biochemiczne świadectwa na rzecz ewolucjonizmu), który wskazuje na świadectwa biochemiczne przemawiające za teorią ewolucji

Treścią następnej pary artykułów jest kwestia wspólnoty pochodzenia. Casey Luskin (Czy dane empiryczne potwierdzają uniwersalną wspólnotę pochodzenia?) podaje w wątpliwość koncepcję pochodzenia wszystkich gatunków od wspólnego przodka. Z kolei argumenty na rzecz tej teorii podaje Gert Korthof (Wspólnota pochodzenia – wszystko albo nic).

Ostatnia para artykułów dotyczy problemu pochodzenia i zachowania informacji w przyrodzie. William A. Dembski (Prostym językiem o koncepcji zachowania informacji) podaje argumenty na korzyść tezy, że informacja w przyrodzie nie może powstawać samorzutnie, zatem jej pojawienie się jest dziełem inteligencji. Natomiast Sean Devine (Algorytmiczna teoria informacji jako wyzwanie dla teorii inteligentnego projektu) wskazuje na słabości filtra eksplanacyjnego Dembskiego i jednocześnie podkreśla przyrodnicze, nieteleologiczne mechanizmy prowadzące do zwiększania ilości informacji w przyrodzie.

Wprawdzie można mieć zastrzeżenia do prezentowanych w publikacji argumentów obu stron sporu, niemniej warto sięgnąć po tę pozycję. Daje ona wgląd w toczone dyskusje i pozwala również Czytelnikowi na samodzielną ocenę wagi rozmaitych argumentów.

Publikacja została starannie przygotowana od strony redakcyjnej. Jest zaopatrzona w indeksy: osobowy i rzeczowy, a także informacje o autorach opublikowanych artykułów.

– Prof. dr hab. Anna Lemańska

Debatować czy nie debatować? pyta we wstępie Kazimierz Jodkowski. Czytelnicy, którzy sięgną do prezentowanej książki, z pewnością przychylą się do odpowiedzi, według której debata jest potrzebna. Każda bowiem ze stron dyskusji odnoszącej się do inteligentnego projektu znajdzie coś dla siebie – cztery głosy za i cztery głosy przeciw.

W ramach głosów za: Guillermo Gonzalez zaprasza do podróży przez Kosmos, w której odkrywa, że precyzyjne dostrojenie Wszechświata może nie być dziełem przypadku, lecz znakiem inteligentnego projektu; Michael J. Behe pokazuje, że w mikroskopijnym świecie komórki kryją się mechanizmy tak złożone, iż trudno uwierzyć, by powstały bez udziału inteligencji; Casey Luskin stawia przed czytelnikiem odważne pytanie, czy dane genetyczne rzeczywiście potwierdzają wspólne pochodzenie wszystkich organizmów, czy może ujawniają granice darwinowskiego wyjaśnienia; William A. Dembski w prosty sposób objaśnia, czym jest informacja w przyrodzie i dlaczego jej zachowanie może być kluczem do zrozumienia projektu w naturze.

Po stronie przeciwnej: Victor J. Stenger dowodzi, że Wszechświat nie nosi żadnych śladów zamysłu i że piękno jego praw wynika z czystej konieczności fizycznej, a nie z boskiego planu; David Ussery otwiera przed czytelnikiem laboratorium biochemii, by pokazać, że życie to nie cudowny projekt, lecz rezultat miliardów lat ewolucyjnych prób i błędów; Gert Korthof przekonuje, że wspólnota pochodzenia organizmów to nie możliwość, lecz logiczna konsekwencja wszystkich znanych faktów biologicznych; Sean Devine – zastanawia się, czy

algorytmiczna teoria informacji podważa idee inteligentnego projektu, czy może dostarcza jej nowych, zaskakujących argumentów.

To głosy, które wzbogacają i pogłębiają wielowątkową debatę o inteligentnym projekcie – debatę, która z pewnością jeszcze długo nie zostanie zamknięta.

– Dr hab. Sławomir Leciejewski, prof. UAM
Zakład Filozofii Nauki i Techniki, Wydział Filozoficzny, Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Redaktor książki:

Dr Grzegorz Malec jest absolwentem studiów filozoficznych na Uniwersytecie Zielonogórskim. Napisał rozprawę doktorską na temat Spory o plagiat darwinowskiej teorii ewolucji. Wygłosił referaty na kilkudziesięciu konferencjach naukowych, napisał kilkanaście artykułów i kilka recenzji. Zajmuje się także tłumaczeniami tekstów filozoficznych, historycznych i naukowych. Obszar jego głównych zainteresowań to filozofia i historia nauki (zwłaszcza historia ewolucjonizmu i postać Karola Darwina). Interesuje się także teorią inteligentnego projektu, którą uważa za wartościową próbę wyjaśnień pochodzenia i rozwoju życia na Ziemi.

Autorzy:

Kazimierz Jodkowski jest polskim filozofem nauki, absolwentem studiów filozoficznych na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim. Stopień doktorski uzyskał na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, a habilitację na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu. W 2000 roku z rąk Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej odebrał tytuł profesora nauk humanistycznych. Jest autorem ok. 200 publikacji, w tym 4 monografii książkowych. W pierwszej z nich, Teza o niewspółmierności w ujęciu Thomasa S. Kuhna i Paula K. Feyerabenda (1984), argumentował, że niewspółmierność interteoretyczna, o której mówią wspomniani w tytule filozofowie, zachodzi nie tylko, a nawet nie przede wszystkim na płaszczyźnie językowej, ale także na kilku innych płaszczyznach, z których najważniejsza jest płaszczyzna ontologii. W następnej monografii, Wspólnoty uczonych, paradygmaty i rewolucje naukowe (1990), uzasadniał pogląd, że zakresem teorii naukowej nie jest realnie istniejący świat, ale zbiór T-możliwych światów, czyli światów możliwych według teorii T, przy czym uczeni dążą do tego, by realnie istniejący świat był jednym z nich. W trzeciej monografii, Metodologiczne aspekty kontrowersji ewolucjonizm–kreacjonizm (1998), przedstawił panoramę stanowisk ewolucjonistycznych i kreacjonistycznych oraz wskazał na istotę wspomnianego sporu. Doszedł do wniosku, że oba te rywalizujące podejścia są niewspółmierne metodologicznie – przyjmują inny, jak go Jodkowski nazwał w późniejszych publikacjach, epistemiczny układ odniesienia, naturalizm i nadnaturalizm, czyli najogólniejsze przekonania, jak należy uprawiać naukę i jak nie należy uprawiać nauki. W związku z tym spór ewolucjonizm–kreacjonizm odwołujący się do faktów jest nieporozumieniem, gdyż z istoty rzeczy skazany jest na niepowodzenie. Wybór tego czy innego epistemicznego układu odniesienia ma charakter arbitralny, zależny jedynie od pozaempirycznych upodobań filozoficzno-światopoglądowych. Czwarta książka, Spór ewolucjonizmu z kreacjonizmem. Podstawowe pojęcia i poglądy (2007), jest znacznie rozszerzoną i zmodyfikowaną wersją pierwszego rozdziału książki poprzedniej. Jodkowski założył internetowe czasopismo „Filozoficzne Aspekty Genezy” oraz zainicjował dwie serie książkowe: „Realizm. Racjonalność. Relatywizm” (ponad 40 tomów) i „Biblioteka Filozoficznych Aspektów Genezy” (10 tomów). Jest też redaktorem dwu serii książkowych wydawanych przez Fundację En Arche: „Seria Inteligentny Projekt” oraz „Perspektywy Nauki”.

Guillermo Gonzalez jest amerykańskim astronomem kubańskiego pochodzenia. Urodził się w 1963 roku w Hawanie. W 1987 roku uzyskał tytuł licencjata fizyki i astronomii na University of Arizona. Sześć lat później napisał doktorat z astronomii na University of Washington. Odbył też staż podoktorski na University of Texas. Już w czasie studiów Gonzalez zastanawiał się nad możliwością istnienia inteligentnego życia w Kosmosie. W 2000 roku był jednym z prelegentów na konferencji naukowej zorganizowanej przez Yale University; przedstawił wówczas tezę, którą później rozwinął na stronach książki (napisanej wspólnie z amerykańskim filozofem Jayem W. Richardsem) Wyjątkowa planeta. Dlaczego nasze położenie w Kosmosie umożliwia odkrycia naukowe [tłum. G. Malec, D. Sagan, „Seria Inteligentny Projekt”, Fundacja En Arche, Warszawa 2021]. Autorzy krytykują zasadę kopernikańską i twierdzą, że pojawienie się istot inteligentnych wymaga spełnienia wielu specyficznych warunków, dlatego pogląd o powszechności życia we Wszechświecie jest niesłuszny. Zarys tej idei pojawił się wcześniej w książce Petera D. Warda i Donalda E. Brownlee Rare Earth: Why Complex Life is Uncommon in the Universe [Nietypowa Ziemia. Dlaczego złożone życie nie jest powszechne we Wszechświecie], a także w pracy Michaela Dentona Przeznaczenie natury. Co prawa biologii mówią o naszym miejscu we Wszechświecie [tłum. A. Gomola, „Seria Inteligentny Projekt”, Fundacja En Arche, Warszawa 2022]. Gonzalez jest także współautorem artykułu The Galactic Habitable Zone: Galactic Chemical Evolution [Galaktyczna strefa zamieszkiwalna. Galaktyczna ewolucja chemiczna], w którym po raz pierwszy pojawił się termin „galaktyczna strefa zamieszkiwalna” [galactic habitable zone]. Do 2008 roku Gonzalez pracował na Wydziale Fizyki i Astronomii Iowa State University. W tym czasie dołączył do zespołu opracowującego drugie wydanie podręcznika akademickiego o astronomii Observational Astronomy [Astronomia obserwacyjna], który ukazał się nakładem wydawnictwa Cambridge University Press w 2006 roku. W kolejnych latach prowadził zajęcia w Grove City College w Pensylwanii, a obecnie wykłada astronomię na Ball State University. W 2024 roku ukazało się nowe wydanie książki Gonzaleza i Richardsa Wyjątkowa planeta.

Michael J. Behe jest amerykańskim biochemikiem i autorem koncepcji nieredukowalnej złożoności. Urodził się w 1952 roku w Altoona w stanie Pensylwania. W 1974 roku ukończył studia na Drexel University, w czasie których uzyskał tytuł licencjata chemii. Cztery lata później posiadał już tytuł doktora biochemii, który zdobył na University of Pennsylvania (przedmiotem jego badań była anemia sierpowata). W tamtym okresie był zwolennikiem teistycznego ewolucjonizmu – sądził, że wiara w stworzenie jest możliwa do pogodzenia z teorią ewolucji. Behe po raz pierwszy zwątpił w darwinowską teorię ewolucji na początku kariery akademickiej, kiedy snuł luźne rozmyślania nad pochodzeniem pierwszej komórki. W kolejnych latach uczony nie miał jednak większych zastrzeżeń do neodarwinizmu. Punktem zwrotnym okazała się lektura książki Kryzys teorii ewolucji autorstwa Michaela Dentona. Był to rok 1987, kiedy Behe ku swojemu zdziwieniu zorientował się, że teoria, w której prawdziwość nieprzerwanie wierzył, jest krytykowana za pomocą naukowych argumentów. W następnych latach prowadził kurs dla studentów, w czasie którego omawiał argumenty przemawiające za teorią ewolucji i przeciw niej – ze względów praktycznych nie ujawniał wtedy własnych poglądów. Kolejnym istotnym wydarzeniem w życiu uczonego była lektura książki Phillipa Johnsona Darwin przed sądem. W 1991 roku Behe napisał list otwarty do redakcji czasopisma „Science”, w którym skrytykował recenzję pracy Johnsona. Amerykański biochemik domagał się, aby zarzuty stawiane poglądom Johnsona miały charakter merytoryczny, a nie personalny. Niedługo po tym wydarzeniu Behe zasilił szeregi zwolenników Ruchu Inteligentnego Projektu. W 1992 roku wziął udział w znanej konferencji w Southern Methodist University, w czasie której osobiście poznał Johnsona i innych teoretyków projektu. Rok później Behe miał już niemal gotowy oręż do walki z darwinizmem – koncepcję nieredukowalnej złożoności. Teorię tę szerzej omówił w opublikowanej w 1996 roku książce Czarna skrzynka Darwina. Biochemiczne wyzwanie dla ewolucjonizmu [tłum. D. Sagan, „Seria Inteligentny Projekt”, Fundacja En Arche, Warszawa 2020]. Książka odniosła duży sukces wydawniczy (była recenzowana między innymi w „Nature” oraz „New Scientist”), ponieważ w odróżnieniu od pracy Johnsona zawierała pozytywną argumentację na rzecz wykrywania projektu w przyrodzie. Od tego momentu Behe stał się jednym z najważniejszych teoretyków projektu. W 2007 roku ukazała się druga książka uczonego: Granica ewolucji. W poszukiwaniu ograniczeń darwinizmu [tłum. Z. Kościuk, „Seria Inteligentny Projekt”, Fundacja En Arche, Warszawa 2020], na której stronach usiłował pokazać, że teoria ewolucji nie jest nawet w stanie wyjaśnić pochodzenia wymagających niezależnego powstania więcej niż dwóch rodzajów białek struktur biologicznych. Treść jego kolejnej książki: Dewolucja. Odkrycia naukowe dotyczące DNA wyzwaniem dla darwinizmu [tłum. A. Baranowski, „Seria Inteligentny Projekt”, Fundacja En Arche, Warszawa 2022], jest następnym zarzutem wobec darwinizmu. Behe twierdzi w niej, że losowe mutacje i dobór naturalny prowadzą jedynie do powstania tak zwanych martwych genów, czyli do dewolucji. Najnowsza książka uczonego została zatytułowana Pułapka na Darwina. Michael J. Behe odpowiada krytykom [tłum. D. Sagan, „Seria Inteligentny Projekt”, Fundacja En Arche, Warszawa 2023]. Jest to obszerny zbiór tekstów Behego, w których uczony odpowiada krytykom jego poglądów.

Casey Luskin jest amerykańskim geologiem i absolwentem studiów prawniczych na University of San Diego. Tytuł magistra nauk o Ziemi uzyskał na University of California. Po studiach prowadził badania dla Scripps Institution of Oceanography. Jego praca doktorska, którą napisał na University of Johannesburg, dotyczyła paleomagnetyzmu i tektoniki płyt. Współtworzył stronę „Intelligent Design and Evolution Awareness Center”. Jest autorem licznych tekstów traktujących o teorii inteligentnego projektu, neodarwinizmie i zagadnieniach pokrewnych. Publikuje artykuły na różnych stronach internetowych, w czasopismach i opracowaniach zbiorowych. Jest współautorem trzech książek i współredaktorem publikacji zbiorowej The Comprehensive Guide to Science and Faith: Exploring the Ultimate Questions About Life and the Cosmos [Wyczerpujący przewodnik po nauce i wierze. Rozważania dotyczące podstawowych pytań na temat życia i kosmosu].

William A. Dembski jest amerykańskim matematykiem i filozofem polskiego pochodzenia. W 1981 roku uzyskał tytuł licencjata psychologii na University of Illinois. Dwa lata później na tej samej uczelni został magistrem statystyki. Następnie zdobył tytuł magistra filozofii na University of Chicago. Na swoim koncie ma także dwa doktoraty – z matematyki na University of Chicago, uzyskany w 1988 roku, oraz z filozofii na University of Illinois, uzyskany w 1996 roku. W kolejnych latach odbył trzy staże podoktorskie – z matematyki (Massachusetts Institute of Technology), fizyki (University of Chicago) i informatyki (Princeton University). W latach 1996–2016 brał aktywny udział w rozwoju Discovery Institute, ośrodka zajmującego się głównie teorią inteligentnego projektu. W 1998 roku ukazała się pierwsza książka Dembskiego zatytułowana Wnioskowanie o projekcie. Wykluczenie przypadku metodą małych prawdopodobieństw [tłum. Z. Kościuk, „Seria Inteligentny Projekt”, Fundacja En Arche, Warszawa 2021], w której przedstawił metodę wykrywania projektu w przyrodzie – filtr eksplanacyjny. Rozwinięciem tej pracy jest opublikowana trzy lata później książka Nic za darmo. Dlaczego przyczyną wyspecyfikowanej złożoności musi być inteligencja [tłum. Z. Kościuk, „Seria Inteligentny Projekt”, Fundacja En Arche, Warszawa 2021]. Dopełnieniem trylogii poświęconej teorii inteligentnego projektu jest książka Being as Communion: A Metaphysics of Information [Bycie jako relacyjność. Metafizyka informacji]. Dembski jest także współredaktorem publikacji zbiorowej Od Darwina do DNA. Debata wokół teorii inteligentnego projektu [tłum. G. Malec i D. Sagan, „Perspektywy Nauki”, Fundacja En Arche, Warszawa 2022], która zawiera teksty zarówno zwolenników, jak i krytyków teorii inteligentnego projektu. W czasie swojej bogatej kariery akademickiej prowadził zajęcia między innymi na Baylor University, Northwestern University, University of Notre Dame i University of Dallas. Jego najnowszym dziełem jest poprawione i rozszerzone wydanie książki Wnioskowanie o projekcie. Jej współautorem jest amerykański inżynier Winston Ewert, specjalista w zakresie komputerowych symulacji ewolucji, genomowych wzorców projektowych oraz teorii informacji [tłum. D. Sagan, „Seria Inteligentny Projekt”, Fundacja En Arche, Warszawa 2025].

Victor J. Stenger był amerykańskim fizykiem cząstek i popularyzatorem nauki. Urodził się w 1935 w Bayonne w stanie New Jersey, zmarł w 2014 w Honolulu. Studiował elektrotechnikę na Newark College of Engineering (obecnie New Jersey Institute of Technology), a następnie fizykę na University of California w Los Angeles, gdzie w 1963 roku uzyskał stopień doktora. Przedmiotem jego rozprawy doktorskiej było tempo rozpraszania dodatnio naładowanych kaonów na deuteronie przy niskich energiach. Po studiach został zatrudniony na University of Hawai’i, gdzie przez wiele lat pracował w Katedrze Fizyki i Astronomii. Był członkiem wielu towarzystw naukowych, wygłosił dziesiątki wykładów gościnnych na różnych uczelniach na całym świecie. Napisał kilkanaście książek i kilkadziesiąt artykułów. Zajmował się głównie fizyką, kosmologią, filozofią nauki i ogólną problematyką znaną jako „nauka a religia”. Jego najpopularniejsze książki to: Not by Design: The Origin of the Universe [Pochodzenie Wszechświata nie ma nic wspólnego z projektem], Umysł ponad materią? Nauka na tropie zjawisk paranormalnych [tłum. J. Przywarski, Pandora, Łódź 1996], W poszukiwaniu nieśmiertelności. Odwieczne marzenie ludzkości [tłum. J. Przywarski, Pandora, Łódź 1997], Fizyka a psychika. W poszukiwaniu świata pozazmysłowego [tłum. J. Przywarski, Pandora, Łódź 1996], The New Atheism: Taking a Stand for Science and Reason [Nowy ateizm. W obronie nauki i rozumu], The Fallacy of Fine-Tuning: Why the Universe Is Not Designed for Us [Złudzenie precyzyjnego dostrojenia. Dlaczego Wszechświat nie jest zaprojektowany dla nas], Has Science Found God? The Latest Results in the Search for Purpose in the Universe [Czy nauka odkryła Boga? Najnowsze wyniki poszukiwań sensu we Wszechświecie], Bóg. Błędna hipoteza. Jak nauka wykazuje, że Bóg nie istnieje [tłum. T. Sieczkowski, Wydawnictwo Uniwersytetu Łódzkiego, Łódź 2018], God and the Atom: From Democritus to the Higgs Boson: The Story of a Triumphant Idea [Bóg i atom. Od Demokryta do bozonu Higgsa. Dzieje triumfalnej idei].

David Ussery jest amerykańskim bioinformatykiem i specjalistą w dziedzinie genomiki bakterii. W 1982 roku uzyskał na William Jewell College tytuł licencjata chemii, a w 1986 roku na University of New Mexico – tytuł magistra biochemii. W 1993 roku na University of Cincinnati College of Medicine otrzymał stopień naukowy doktora biochemii i biologii molekularnej. Do 1996 roku przebywał na stażu podoktorskim w Institute of Molecular Medicine. W latach 1997–2013 pracował w Center for Biological Sequence Analysis na Danmarks Tekniske Universitet, gdzie prowadził grupę badaczy zajmujących się genomiką porównawczą drobnoustrojów. W tym czasie wypromował ponad 20 doktorów i napisał podręcznik akademicki Computing for Comparative Microbial Genomics: Bioinformatics for Microbiologists [Obliczenia w genomice porównawczej mikroorganizmów. Bioinformatyka dla mikrobiologów]. Badania z zakresu genomiki porównawczej prowadził również w Oak Ridge National Laboratory w latach 2013–2016. Od roku 2016 zajmuje stanowisko profesora na Wydziale Informatyki Biomedycznej oraz Fizjologii i Biologii Komórki University of Arkansas for Medical Sciences. Jest także dyrektorem Arkansas Center for Genomic Epidemiology & Medicine. Jest współautorem prac: RNAmmer: Consistent and Rapid Annotation of Ribosomal RNA Genes [RNAmmer: jednolita i szybka anotacja genów rRNA] [https://doi.org/10.1093/nar/gkm160], The Minimum Information About a Genome Sequence (MIGS) Specification [MIGS: minimalny zakres informacji o sekwencji genomu (specyfikacja)] [https://doi.org/10.1038/nbt1360], Multilocus Sequence Typing of Total-Genome-Sequenced Bacteria [Wielolokusowe typowanie bakterii o zsekwencjonowanym całym genomie] [https://doi.org/10.1128/JCM.06094-11]. Każda z tych publikacji rozwija narzędzia i standardy, które umożliwiają skalowanie i porównywanie genomów, co pozwala opisywać biochemiczne podstawy różnorodności mikrobiologicznej.

Gert Korthof jest holenderskim biologiem i absolwentem Universität Utrecht, gdzie zajmował się między innymi badaniami nad muszką owocową (Drosophila melanogaster), zmiennością chromosomową roślin (cytogenetyka). Po studiach został zatrudniony w laboratorium cytogenetyki klinicznej należącym do Universität Leiden. W 1991 roku rozpoczął pracę w Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, gdzie rozwijał oprogramowanie do procedur testowych dla produktów farmaceutycznych. Od roku 1997 prowadzi stronę internetową „Was Darwin Wrong – Towards the Third Evolutionary Synthesis”. Strona jest obszernym zbiorem recenzji i omówień książek na temat teorii ewolucji, teorii inteligentnego projektu i kreacjonizmu. Prowadzi również blog „Evolution” poświęcony różnym zagadnieniom związanym z szeroko rozumianym ewolucjonizmem. Jest współautorem znanego listu opublikowanego w „Nature”, w którym wraz z Gerdien de Jong twierdzili, że w nauce szanuje się wolność słowa i że nie ma czegoś takiego jak zmowa uczonych, aby ukrywać przeczące darwinowskiej teorii ewolucji świadectwa. Jest także współautorem artykułu Does a “500 Million-year-old Hormone” Disprove Darwin? [Czy „hormon sprzed 500 milionów lat” obala teorię Darwina?] [https://doi.org/10.1096/fj.06-0705ufm]. Artykuł podważa doniesienie o wykryciu u osłonicy sekwencji relaksyny nieodróżnialnej od tej opisanej u świni i wskazuje, że wcześniejsze wyniki najpewniej były spowodowane zanieczyszczeniami próbek, a teza o niezależnych początkach gatunków jest sprzeczna ze świadectwami biologicznymi.

Sean Devine jest nowozelandzkim fizykiem i badaczem systemów złożonych. Tytuł doktora fizyki uzyskał na University of Canterbury. Następnie odbył trzyletni staż podoktorski, po którym został zatrudniony w Department of Scientific and Industrial Research (była to wówczas największa organizacja naukowo-badawcza w Nowej Zelandii). Pracował również na stanowisku menedżerskim w Foundation for Research, Science and Technology (zarządzająca finansowaniem badań instytucja rządowa). Był dyrektorem wykonawczym w Association of Crown Research Institutes. W roku 2002 związał się z Victoria University of Wellington. Devine zajmuje się głównie teorią informacji algorytmicznej, zagadnieniami związanymi z termodynamiką i ekonomią złożoności. Jednym z najbardziej znanych jego tekstów jest opublikowany 2009 roku artykuł The Insights of Algorithmic Entropy [Zastosowania entropii algorytmicznej] [https://doi.org/10.3390/e11010085], w którym pokazał, że entropię można rozumieć jako długość najkrótszego opisu stanu układu, co upraszcza i porządkuje klasyczne ujęcia oraz pomaga wyjaśnić, jak dzięki replikacji i przepływom informacji systemy potrafią pozostać w stanie uporządkowania. W roku 2017 opublikował artykuł The Information Requirements of Complex Biological and Economic Systems with AIT [Wymagania informacyjne złożonych systemów biologicznych i gospodarczych w ujęciu teorii informacji algorytmicznej] [https://doi.org/10.2495/DNE-V12-N3-367-376]. W tekście tym stwierdził, że porządek w złożonych ekosystemach i gospodarkach to mierzalna w bitach odległość od równowagi (entropia algorytmiczna), utrzymywana dzięki energetycznie kosztownym obliczeniom, które budują coraz bardziej złożone struktury. W opublikowanym w 2021 roku artykule Landauer’s Principle a Consequence of Bit Flows, Given Stirling’s Approximation [Zasada Landauera jako konsekwencja przepływów bitów przy zastosowaniu przybliżenia Stirlinga] [https://doi.org/10.3390/e23101288] oznajmił, że zużycie energii przy kasowaniu lub przenoszeniu jednego bitu informacji wynika z podziału energii między informację i ciepło, a zasada Landauera działa także w nietypowych warunkach.

43.Projekt w przyrodzie?

Spis treści

Wstęp

Sens polemiki

Kazimierz Jodkowski 7

Argumenty za

Strefy zamieszkiwalne i precyzyjne dostrojenie

Guillermo Gonzalez 23

Ograniczenia nieteleologicznych wyjaśnień

w biologii molekularnej

Michael J. Behe 91

Czy dane empiryczne potwierdzają uniwersalną

wspólnotę pochodzenia?

Casey Luskin 115

Prostym językiem o koncepcji zachowania informacji

William A. Dembski 157

Argumenty przeciw

Wszechświat nie przejawia żadnych oznak projektu

Victor J. Stenger 199

Przezroczysta skrzynka Darwina

Biochemiczne świadectwa na rzecz ewolucjonizmu

David Ussery 217

Wspólnota pochodzenia – wszystko albo nic

Gert Korthof 237

Algorytmiczna teoria informacji jako wyzwanie

dla teorii inteligentnego projektu

Sean Devine 261

O autorach 293

Indeks osobowy 301

Indeks rzeczowy 305